CX-Programmer Ladder & คำสั่งพื้นฐาน

CX-Programmer เป็น IDE หลักของ Omron ตั้งแต่ปี 2000 — ใช้ได้กับ CP1E/CP1L/CP1H/CP2E และซีรีส์ CJ/CS/CV ทั้งหมด. บทนี้พาเขียน Ladder ตั้งแต่ Contact-Coil พื้นฐาน, KEEP, TIM, CNTR, DIFU/DIFD ครบเซต

Device Memory — สัญลักษณ์ของ Omron

หน้าตา CX-Programmer

เริ่มเขียน Project ใน CX-Programmer

1. สร้าง Project ใหม่ File → New → CX-Programmer Project → ตั้งชื่อ → Device Type: CP1L → Settings: เลือก CPU sub-type (เช่น CP1L-EM30D...)
2. วาด Rung แรก คลิกที่ตำแหน่งใน Section ladder → กดคีย์ลัด:
   • C = New Contact NO (—| |—)
   • / = New Contact NC (—|/|—)
   • O = New Coil (—( )—)
   • I = Instruction (MOV, KEEP, TIM, ฯลฯ)
3. ใส่ Address พิมพ์ address ในรูปแบบ Word.Bit หรือ Word — เช่น 0.00, 100.01, D10 → Enter
4. Compile (F7) ทุกครั้งที่แก้ Ladder → กด F7 หรือเมนู Program → Compile All PLC Programs
5. เชื่อมต่อ PLC PLC → Work Online (Ctrl+W) → เลือก Network Type (USB / Ethernet / Serial)
6. Transfer to PLC PLC → Transfer → To PLC → เลือก Program + Settings + I/O Table → กด Yes

⚙️ PLC ทำงานยังไง — Scan Cycle

ก่อนเริ่มเขียน Ladder จริง — เข้าใจก่อนว่า CP1L (และ PLC ทุกตัว) ไม่ได้ ทำงานแบบ Event-driven แต่วน Scan Cycle ทีละเฟส · ลองกดสวิตช์ 0.00 ในจังหวะต่าง ๆ ดูว่าเมื่อไหร่ 100.00 ติด

คำสั่งกลุ่มที่ 1 — Logic พื้นฐาน

Start/Stop พร้อม Self-hold

ในรูป — Rung 0:

LD    0.00           ; ปุ่ม Start1 (NO)
OR    100.00         ; Self-hold ของ K1
ANDNOT 0.01          ; ปุ่ม Stop (NC contact)
ANDNOT 100.01        ; Interlock — ห้าม K1 ON ถ้า K2 ON
OUT   100.00         ; K1 (Output)

SET / RSET — Latch / Unlatch

Omron ใช้ RSET (ไม่ใช่ RST เหมือน Mitsubishi):

LD    0.00           ; Start
SET   100.00         ; ON ค้าง

LD    0.01           ; Stop
RSET  100.00         ; OFF

KEEP(11) — เฉพาะ Omron

Omron มีคำสั่ง KEEP ที่รวม SET/RST ไว้ใน Block เดียว — เรียบร้อยกว่าและอ่านง่ายกว่า:

Set input    ──┤ ├──────┐
                          │   KEEP(11)
Reset input  ──┤ ├──────┤  Bit ที่ Latch
                          ─────────────

🧩 ลองสร้าง Rung — Self-Hold (Omron syntax, Drag & Drop)

ลองประกอบ Rung เองด้วย Address ของ Omron — ลากบล็อกจาก palette ใส่ในช่อง:

🎮 ลองเล่น — Self-Hold (Omron syntax)

แบบเดียวกับ Mitsubishi M02 — แต่ Address ใช้ 0.00 (Start) / 0.01 (Stop) / 100.00 (Output) ตามแบบ Omron:

คำสั่งกลุ่มที่ 2 — Timer (TIM)

หลังจาก TIM ทำงานครบ — bit T0 (เลขเดียวกับ Timer number) จะเป็น ON ใช้ในรังถัดไปได้:

; รอ 5 วินาทีหลังกดปุ่ม → เปิด Lamp
LD    0.00           ; ปุ่ม
TIM   0 #50          ; T0 = 5.0s

LD    T0
OUT   100.00         ; LAMP ON

🧩 Build the Rungs — Timer ON-Delay (Omron)

ลองประกอบ 2 Rung สำหรับ Timer — แต่ใช้ Address Omron:

🎮 ลองเล่น — Timer ON-Delay (Omron)

กด 0.00 ค้างไว้ 3 วินาที → T0 ครบ → 100.00 ติด:

คำสั่งกลุ่มที่ 3 — Counter (CNT / CNTR)

; Sensor In + Sensor Out → CNTR up/down
LD    0.01           ; Sensor In
DIFU(13) W2.00       ; pulse บน W2.00

LD    0.03           ; Sensor Out
DIFU(13) W2.01       ; pulse บน W2.01

LD    W2.00          ; up trigger
LD    W2.01          ; down trigger
LD    0.00           ; reset
CNTR(12) 0 #10       ; C0 — reversible counter, preset 10

LD    C0
OUT   100.00         ; LAMP

🧩 Build the Rungs — Counter (Omron)

ลองประกอบ 2 Rung สำหรับ Counter ด้วย Address Omron:

🎮 ลองเล่น — Counter (Omron)

กด 0.00 นับ Pulse 5 ครั้ง → 100.00 ติด · กด 0.01 = Reset:

ตัวอย่างใช้งานจริง — Star–Delta Motor Starter ใน Omron

Sequence เหมือนกับฝั่ง Mitsubishi (ดู M02) แต่ Syntax ต่าง:

1. กำหนด I/O Mapping
   • 0.00 = Start · 0.01 = Stop · 0.02 = Overload (NC)
   • 100.00 = K1 Main · 100.01 = K2 Star · 100.02 = K3 Delta
2. Rung 1 — Main + Self-hold

   LD     0.00           ; Start
   OR     100.00         ; Self-hold
   ANDNOT 0.01           ; Stop
   AND    0.02           ; Overload OK
   OUT    100.00         ; K1

3. Rung 2 — Star ON ระหว่าง T0 ยังไม่ครบ

   LD     100.00         ; K1 ON
   ANDNOT T0             ; T0 ยังไม่ครบ
   OUT    100.01         ; K2 Star
   
   LD     100.00
   TIM    0 #50          ; 5.0s

4. Rung 3 — Delta หลัง T0 + Interlock

   LD     T0             ; T0 ครบแล้ว
   ANDNOT 100.01         ; Interlock — กัน Star/Delta ซ้อน
   AND    100.00         ; K1 ยัง ON
   OUT    100.02         ; K3 Delta

🧩 The Big One — Build Star–Delta (Omron)

โจทย์ใหญ่ที่สุดของบทนี้ — ประกอบ 4 Rung ของ Star–Delta ทั้งหมด ด้วย 13 บล็อก ใน syntax Omron:

🎮 ลองเล่น — Star–Delta (Omron syntax)

เหมือน M02 — แต่ Address Omron: 0.00 Start · 0.01 Stop · 0.02 OL OK · Outputs 100.00 (Main) / 100.01 (Star) / 100.02 (Delta):

การ Simulate ใน CX-Simulator

CX-One มี CX-Simulator ในตัว — เปิดผ่าน Simulation → Work Online Simulator ในเมนู CX-Programmer → ตัว PLC เสมือนจะรันโปรแกรมที่เพิ่ง Compile

1. Force I/O — คลิกขวาที่ Contact → Force/Cancel Force → เลือก ON/OFF
2. ดู Animation — Contact ที่ ON จะมี สีเขียว, ดู Coil เปลี่ยนตาม
3. Watch ค่า — สร้าง Watch Window: View → Windows → Watch เพิ่ม device ที่ต้องการ Monitor

สรุปสำหรับบทนี้

• Omron Address ใช้ Word.Bit — เช่น 0.00, 100.05, W2.00
• Output เริ่มที่ Word 100 (ตามรุ่น) · Internal ใช้ W · Retentive ใช้ H
• KEEP(11) = Omron ของขวัญ — แทน Self-hold + SET/RST ได้ทั้งคู่
• Timer: TIM (100ms), TIMH (10ms), TMHH (1ms)
• Counter: CNT (down), CNTR (reversible) — มักคู่กับ DIFU/DIFD
• F7 = Compile, Ctrl+W = Work Online, Ctrl+T = Transfer

เอกสารอ้างอิงสำหรับบทนี้

• ใบงาน Workshop PLC Lab (ภาษาไทย) PDF · ใช้ Omron Zen + CP1L
• ตำรา PLC อ. อุทัย — บทที่ 2 (Ladder) PDF · ภาษาไทย
• หนังสือ Omron CPM2A — บทที่ 2 PDF · ภาษาไทย