การจำลองด้วย GX Simulator

ก่อนยิงโปรแกรมเข้า PLC จริง เราต้องทดสอบใน GX Simulator ก่อน — เพื่อจับ Logic ผิดและเซฟทั้ง PLC, ทั้งคน, ทั้งเครื่องจักร บทนี้พาทำตามตั้งแต่สร้าง Project, เขียน Ladder ตัวอย่าง Star–Delta, ไปจนถึง Monitor ค่าจริง ๆ

เปิด GX Works3 ครั้งแรก

1. สร้าง Project ใหม่ เมนู Project → New →
   • Series: FX5CPU
   • Type: FX5U
   • Program Language: Ladder
   กด OK → GX Works3 จะสร้าง Project พร้อม Program block ชื่อ MAIN ให้
2. ตั้งค่า PLC Parameter เปิด Parameter → FX5UCPU → CPU Parameter — สำหรับการจำลอง ค่า default ใช้ได้ทันที แต่จำว่า Project นี้ตั้งเป็น FX5U ไว้แล้ว (สำคัญตอนจะโหลดเข้า PLC จริง)
3. เปิดหน้า Ladder Editor ดับเบิลคลิกที่ Program → MAIN → ProgPou → ProgramBody ใน Navigation pane ซ้ายมือ — จะเห็นกระดาษเปล่าให้วาด Ladder
4. เขียน Rung แรก กดปุ่ม F5 = วาง Contact NO · F6 = NC · F7 = Coil · F8 = Coil/Function
   หรือใช้ Toolbar รูปสัญลักษณ์ Ladder ด้านบน
5. ใส่ Device Name คลิกที่ Contact → พิมพ์ X0 → Enter — ทำซ้ำสำหรับทุก Contact และ Coil
6. Convert (F4) ทุกครั้งที่แก้ Ladder ต้องกด F4 (หรือ Convert → Convert) เพื่อ Compile — ถ้าผิด syntax จะ Error สีเทา ๆ ที่ Rung

เริ่ม Simulator

1. กด Simulation Start เมนู Debug → Start/Stop Simulation หรือกดปุ่มรูปจอ Simulator ที่ Toolbar — หน้าต่าง "GX Simulator3" จะเด้งขึ้นมา ตั้งให้อยู่ข้างหน้าจอ Ladder
2. โปรแกรมจะถูก Download อัตโนมัติ Simulator จะเลียนแบบ FX5U ตัวจริงและรับโปรแกรมที่เพิ่ง Convert — สถานะของ PLC ใน Simulator จะเป็น RUN โดยอัตโนมัติ
3. เปิด Device Monitor เมนู Online → Watch → Register Watch Window 1 — พิมพ์ X0, X1, Y0, T0, D10 ฯลฯ ลงไป เพื่อดูค่าทั้งหมดในที่เดียว
4. Force ค่า Input ใน Ladder Editor (ตอน Simulation รันอยู่) ดับเบิลคลิกที่ X0 → จะมี Dialog ให้กด ON/OFF — หรือใช้เมนู Debug → Modify Value
5. ดู Animation บน Ladder Contact ที่ ON จะ เขียวสว่าง ส่วน Coil ที่ ON จะ ส้มสว่าง — เหมาะกับการ debug Logic แบบ visual

ตัวอย่างจริง — Star–Delta Motor Starter ใน Simulator

เอาโปรแกรม Star–Delta จาก M02 — Ladder Logic มา Simulate

Step 1 — เขียน Ladder ทั้งสามรัง

; Rung 1 — Main Contactor
LD   X0    OR   Y0    ANI  X1    AND  X2    OUT  Y0

; Rung 2 — Star (ON ระหว่าง T0 ยังไม่ครบ)
LD   Y0    ANI  T0    OUT  Y1
LD   Y0    OUT  T0   K50    ; 5.0 วินาที

; Rung 3 — Delta (ON หลัง T0 ครบ, Interlock กับ Y1)
LD   T0    ANI  Y1    AND  Y0    OUT  Y2

Step 2 — สร้าง Test Sequence

1. ตั้งค่าเริ่มต้น Force X1 = OFF, X2 = ON (Overload OK), X0 = OFF → ทุก Output ต้อง OFF
2. กด Start Force X0 = ON ครู่หนึ่งแล้ว OFF — ดูว่า:
   • Y0 (Main) ON ค้าง (เพราะ self-hold)
   • Y1 (Star) ON ทันที
   • T0 เริ่มนับขึ้นเรื่อย ๆ
3. รอครบ 5 วินาที เมื่อ T0 ครบ K50:
   • Y1 (Star) ต้อง OFF
   • Y2 (Delta) ต้อง ON
4. กด Stop Force X1 = ON → ทุก Output ต้อง OFF
5. ทดสอบ Overload ตอนมอเตอร์ติด, Force X2 = OFF (จำลอง Overload trip) → ทุก Output ต้องตัดทันที

จาก Simulator ไป PLC จริง

เมื่อโปรแกรม Simulate ผ่านแล้ว ต้องการ Download เข้า PLC จริง:

1. เปิด Current Connection Destination เมนู Online → Current Connection Destination...
2. เลือกวิธีเชื่อมต่อ

   

3. ตั้งค่า Ethernet

   

4. กด Connection Test ถ้าทุกอย่างถูก จะได้กล่อง popup "Successfully connected with the FX5UCPU"

   

5. เขียนโปรแกรมเข้า PLC Online → Write to PLC... → เลือก Parameter + Program + Comment → กด Execute

🌐 IP & Subnet — เช็คก่อนต่อ

ปัญหาที่เจอบ่อยที่สุดเวลาต่อ Ethernet PLC: PC กับ PLC อยู่คนละ Subnet กัน → เจอกันไม่เจอ ใส่ IP ผิด Subnet Mask ก็เจอกันไม่ได้ · ลองเช็คก่อน:

การ Debug ที่นิยมในห้อง Lab

Pitfalls ที่นิสิตชอบเจอ

ก่อนไปต่อ

• F5/F6/F7/F8 + F4 (Convert) — รู้คีย์ลัดพอแล้ว เขียน Ladder จะเร็วมาก
• Simulate ทุกโปรแกรมก่อนยิงเข้าจริง — เซฟทั้งเงินและตัวคุณเอง
• Force I/O และ Device Monitor คือเครื่องมือ Debug หลัก
• Watch out: ลืม Convert, OUT ซ้ำ, Timer ชน