บทที่ M05 · HMI · TCP/IP

HMI Samkoon SK-070FS + FX5U

Operator ไม่ควรเดินไปกดปุ่มที่ตู้ PLC — HMI (Human-Machine Interface) คือจอสัมผัสที่ทำให้คนคุยกับเครื่องได้ผ่าน Graphical interface บทนี้พาทำ HMI ตั้งแต่ออกแบบหน้าจอ Samkoon SK-070FS เชื่อมกับ FX5U ผ่าน Ethernet

HMI ทำอะไรได้บ้าง

Samkoon SK-070FS HMI showing temperature setting screen — Samkoon SK-070FS — จอสัมผัส 7 นิ้ว (ตัวอย่างหน้าตั้งอุณหภูมิ 25°C) สำหรับเชื่อมกับ PLC ผ่าน Ethernet หรือ RS-485

USE 01

ปุ่ม Start/Stop เสมือน

แตะที่หน้าจอเพื่อสั่งให้ M0 ใน PLC เป็น ON — ไม่ต้องมี Push Button จริง

USE 02

แสดงค่า Real-time

โชว์ Temperature, Pressure, Speed จาก D-register ของ PLC แบบ Live

USE 03

Set Point Input

Operator พิมพ์ค่า Set Point ใหม่บนหน้าจอ — ค่าไปเขียนใน D ของ PLC ทันที

USE 04

Alarm / History

แจ้งเตือนเมื่อค่าเกินขีด, บันทึก Event ลง SD card ของ HMI

USE 05

Trend Graph

วาดกราฟค่าตามเวลา — เห็นว่า PID stable หรือยัง

USE 06

Multi-language

สลับ TH/EN ได้ในจอเดียว — เหมาะกับโรงงานที่มีคนหลายชาติ

เตรียม Hardware

อุปกรณ์	รายละเอียด
HMI	Samkoon SK-070FS (7" Touch, Ethernet + RS-232/485)
PLC	Mitsubishi FX5U-32MT/ES
สายเชื่อมต่อ	Cat-5e/6 Straight cable (ผ่าน Switch) หรือ Crossover ตรง
ไฟเลี้ยง HMI	DC 24V (อย่าใช้ AC!)

การเชื่อมต่อ TCP/IP

GX Works3 Ethernet Port configuration — หน้า `Module Parameter → Ethernet Port → Basic Settings` ใน GX Works3 — ตั้ง IP, Subnet Mask, Default Gateway ที่นี่

ตั้ง IP ของ PLC FX5U ใน GX Works3 → Parameter → Module Parameter → Ethernet Port → ตั้ง IP เช่น 192.168.3.250 · Subnet 255.255.255.0 · Default Gateway ปล่อยว่าง
เปิด MC Protocol ที่ PLC ในหน้า Ethernet Port → External Device Configuration → เพิ่ม Connection ชนิด MELSOFT Connection (สำหรับโปรแกรม PLC) และ SLMP Connection หนึ่งตัว — Port: 4096, Protocol: TCP

หน้า External Device Configuration — กดปุ่ม Detailed Setting เพื่อเพิ่ม HMI เป็น External Device
Download Parameter Online → Write to PLC → ติ๊ก Parameter + Program → กด Execute
ตั้ง IP ของ HMI ในโปรแกรม Samkoon HMI Editor → Setting → Communication Setting → ตั้ง HMI IP 192.168.3.100 · Subnet ตรงกับ PLC

Tab Parameter ของ Communication Port — ตั้ง Connected equipment IP, Communication time, Overtime, Retries, Address mode
เพิ่ม PLC Device ใน HMI Project คลิกขวาที่ Connection → Add → เลือก Mitsubishi FX5U Ethernet → ใส่ IP ของ PLC ที่ตั้งไว้ (192.168.3.250) · Port 4096

โครงสร้าง Samkoon Project — Multi-language, Link (COM1/COM2/COM3 + Ethernet/Melsec-FX5U), System Setting, Screen, Historical data, Alarm, Recipe, Script
ตั้ง IP ของ PC (สำหรับ Debug) ที่ Windows → Settings → Network → Ethernet → Properties — ตั้งให้อยู่ subnet เดียวกัน

เลือก Internet Protocol Version 4 (TCP/IPv4) → Properties

ตั้ง Use the following IP address → 192.168.250.15 Subnet 255.255.255.0

IP ต้องอยู่ subnet เดียวกัน PLC 192.168.3.250 และ HMI 192.168.3.100 ต้อง 3 ตัวแรกตรงกัน ถ้าโน้ตบุ๊คจะต่อด้วย ต้องตั้ง IP เครื่องคุณเป็น 192.168.3.10 ก็ได้

ออกแบบหน้าจอ — Tag Mapping

หัวใจของ HMI คือ Tag — เป็น "ตัวเชื่อม" ระหว่าง Element บน HMI กับ Device ของ PLC

HMI Element	เชื่อมกับ Device PLC	Behavior
Bit Button (Start)	`M0`	กด → M0 = ON (Momentary หรือ Latch ก็ได้)
Bit Lamp (Running)	`Y0`	Y0 = ON → ไฟเขียวสว่างที่จอ
Numeric Display	`D100`	โชว์ค่า D100 (เช่น Temperature × 10)
Numeric Input	`D102`	Operator พิมพ์ Set Point → ส่งเข้า D102
Trend Curve	`D100`	กราฟตามเวลา
Alarm	`M10`	M10 ON → ขึ้น popup สีแดง

สร้างหน้าจอแรก — Step by Step

สร้าง Project ใหม่ใน Samkoon Editor File → New Project → เลือก Model: SK-070FS → กำหนดความละเอียดเป็น 800×480
วาง Bit Button "Start" ลาก Bit Button จาก Toolbox → คลิกขวา → Properties →
- Address: M0 (Internal Relay ของ PLC)
- Action: Momentary On (กดค้างให้ ON, ปล่อยให้ OFF)
- Label: "เริ่มทำงาน" / "Start"
- สี: เขียว (กำลังกด) / เทา (ปกติ)
หน้าตั้งค่า Bit Button — State 1/0, Function = Invert (toggle), Mode = Press execute, Write Address = M100, ติ๊ก Monitor ให้แสดงสถานะปุ่มตามค่าจริง
วาง Bit Lamp "Running" Toolbox → Bit Lamp → Address: Y0 → เลือกรูป LED Green
วาง Numeric Display "Temperature" Toolbox → Numeric Display →
- Address: D100
- Data Type: Word (16-bit Signed)
- Decimal: 1 ตำแหน่ง (เพราะค่าจาก E5EC × 10)
- Unit: °C
หน้า Numeric Display Properties — Data Type = 32-Bit Floating Point สำหรับ PM2230, Monitor Address = D210, Total Digits = 5, Fractional Digits = 2
วาง Numeric Input "Set Point" Toolbox → Numeric Input → Address: D102 → Limits: Min 0, Max 1000 (= 100.0 °C) → ติ๊ก Keyboard popup on touch
Compile + Download Tools → Compile → ถ้าผ่าน → Tools → Download via Ethernet → ใส่ IP ของ HMI → Execute

ฝั่ง PLC — เพิ่ม Ladder รับคำสั่งจาก HMI

; เมื่อ HMI กด Start (M0) ให้ PLC ตั้ง flag M10 เก็บไว้
LD    M0
SET   M10        ; flag "ทำงาน"

; Run motor ตาม M10 + ไม่มี Stop + ไม่มี Alarm
LD    M10
ANI   M11        ; Stop จาก HMI (อีกปุ่ม)
ANI   M20        ; Alarm
OUT   Y0         ; Motor Contactor

; ทุก 1 วินาที อ่านค่า E5EC ผ่าน Modbus → D100
; (logic Modbus เห็นใน M07)

การทดสอบ End-to-End

ต่อสาย Ethernet PLC ↔ Switch ↔ HMI (และโน้ตบุ๊คเพื่อ Debug) — เช็คไฟ LED Link ที่พอร์ตทั้ง 2 ฝั่ง
เปิด HMI รอ ~10 วินาทีหลังจ่ายไฟให้ HMI Boot — ถ้าหน้าจอขึ้น "Connect timeout" แปลว่า PLC IP ไม่ถูก
กดปุ่ม Start บน HMI ดูที่ GX Works3 (Online) — M0 ใน Device Monitor ต้องเป็น ON ขณะกด
ดู Lamp ที่จอ ที่ Ladder เมื่อ Y0 = ON → Bit Lamp ที่ HMI ต้องสว่างเขียวด้วย
เปลี่ยน Set Point แตะที่ Numeric Input → พิมพ์ 30.5 → Enter → ดูใน Device Monitor — D102 ต้อง = 305

ดู Animation การกดที่หน้า HMI Samkoon Editor มี Off-line Simulator ที่ Tools → Simulator — ทดลองหน้าจอบน PC ก่อนส่งเข้า HMI จริงได้

เอกสารและรูปประกอบ

คู่มือ Samkoon SK-070FS กับ FX5U PDF

ตัวอย่างหน้าจอจริงที่นิสิตจะสร้างได้ในบทเรียนนี้:

Samkoon HMI demo screen with lamps — หน้า **"Welcome to Screen 1"** — Open/Close Lamp Buttons + Lamp Status indicator + ปุ่มข้ามไป Screen 2

Samkoon HMI Boiler Controller screen mockup — ตัวอย่างจริงจาก Final Project — หน้า "Boiler Controller" รวมรูปอุปกรณ์, เวลา-วันที่, และปุ่ม Next Page