บทที่ O01 · Omron Hardware

รู้จัก Omron PLC — CP1L & CPM2A

Omron เป็นผู้ผลิต PLC จากญี่ปุ่นที่ใช้กันแพร่หลายในโรงงานไทย — บทนี้พาเข้าใจตระกูล PLC ของ Omron ตั้งแต่รุ่นเก่า (CPM2A) จนถึงรุ่นปัจจุบัน (CP1L, CP2E) และรู้ว่าตำราเรียนเล่มไหนยังใช้ได้, รุ่นไหนต้องอัปเกรด

PLC คืออะไร — ทบทวนสั้น ๆ

ถ้ายังไม่คุ้นกับ Concept พื้นฐาน → ดูที่ บท M01 ก่อน (เป็น Concept เดียวกัน แค่เปลี่ยน Brand) — ตรงนี้จะข้ามไป Hardware เลย

ตระกูล Omron PLC

Omron มี PLC หลายระดับตามขนาดงาน:

ซีรีส์	ขนาด	สถานะ (May 2026)	หมายเหตุ
`CPM1A / CPM2A`	Micro	เลิกผลิตแล้ว มี.ค. 2015	ตำราของอ. อุทัยใช้รุ่นนี้ — เรียน Concept ได้, อย่าซื้อใหม่
`CP1E`	Micro	เลิกผลิต ก.พ. 2022	เคยเป็น successor ของ CPM2A — ตอนนี้ใช้ CP2E แทน
`CP1L / CP1L-E`	Micro	ยังขายอยู่	รุ่นที่ห้อง Lab เราใช้ — มี Ethernet ในตัว
`CP1H`	Micro+	ยังขายอยู่	เร็วกว่า + High-speed counter 4 ช่อง · งาน Positioning
`CP2E`	Micro	รุ่นล่าสุด · เปิดตัว 2019	แนะนำสำหรับงานใหม่ — มี Function Block ในตัว, 2 Ethernet, OPC UA
`CJ2`	Modular	Legacy	Mid-range modular — ยังขายแต่ Omron แนะนำให้ใช้ NX1P/NX102 แทน
`NJ / NX series`	Machine Auto	รุ่น Top	Modern · IEC 61131-3 · Sysmac Studio (ไม่ใช่ CX-Programmer แล้ว)

กฎเด็ดสำหรับเลือกซื้อปี 2026 งาน Micro PLC ใหม่ → ใช้ CP2E · ถ้าต้องการ Ethernet หลายพอร์ตเก่าหน่อย → CP1L-E · งานที่ต้องการ Motion/Vision → NX1P หรือ NJ501 · งานเก่าที่ต้อง maintain → CP1H/CJ2 ยังหาได้

CP1L — รุ่นที่ Lab เราใช้

Omron CP1L-EM30DT-D — Omron **CP1L-EM30DT-D** — มี **Ethernet**, **Modbus RTU**, Serial, Digital I/O ครบในตัวเดียว

Omron CP1L official product photo — Omron CP1L พร้อม Battery + Serial port — ภาพจากคู่มือ Omron W461 ของจริง

Omron expansion rack diagram — การขยายเป็น **Expansion Rack** — Power Supply + I/O Interface + Configuration Units (max 10) + End Cover

Omron 20EDR I/O block diagram — Block diagram ของ I/O — Input bank 00–11 + Output bank 00–07, COM terminals แชร์, EXP port สำหรับขยาย

การถอดรหัสรุ่น

เช่น CP1L-EM30DT-D หมายความว่า:

💡 ลองคลิกที่แต่ละส่วน (เช่น R, M, -A) เพื่อดูตัวเลือกอื่น ๆ ของซีรีส์ CP1L

คุณสมบัติของ CP1L-EM30DT-D

SPEC 01

Digital I/O 30 จุด

Input 18 + Output 12 (รวม) — ขยายได้ผ่าน Expansion module ถึง 6 ตัว

SPEC 02

Ethernet Port ในตัว

รองรับ FINS, Socket service, Modbus TCP — ใช้ Programming + HMI + SCADA ได้พร้อมกัน

SPEC 03

Serial Port (Modbus RTU)

RS-232/485 ผ่าน Option Board (CP1W-CIF11/12) — สำหรับ Inverter, Temp Controller

SPEC 04

Program 10K Steps

เพียงพอสำหรับงาน Lab + งานเครื่องจักรขนาดกลาง

SPEC 05

High-Speed Counter

4 ช่อง สูงสุด 100kHz — รองรับ Encoder ของ Servo

SPEC 06

PWM / Pulse Output

Y output แบบ Transistor ทำ PWM ได้ — ใช้คุม Solenoid valve, Stepper

ความแตกต่างจาก Mitsubishi FX5U

	Omron CP1L	Mitsubishi FX5U
IDE	`CX-Programmer` (ในชุด CX-One)	`GX Works3`
เลข I/O	Decimal (10 จุดต่อ block)	Octal (X0–X17 = 16 จุด)
Input bit ตัวอย่าง	`0.00` ถึง `0.05`	`X0` ถึง `X17`
Output bit ตัวอย่าง	`100.00` ถึง `100.05`	`Y0` ถึง `Y17`
Internal bit	`W0.00` (Word area)	`M0` (Internal relay)
Data register	`D0` (เหมือนกัน!)	`D0` (เหมือนกัน!)
Timer	`T0..T4095` + TIM/TIMH	`T0..T511` + OUT/OUTH/OUTHS
Counter	`C0..C4095` + CNT/CNTR	`C0..C255` + OUT C# K#
SET/RST	SET / RSET (R เพิ่ม E)	SET / RST
KEEP	KEEP(11) — Omron มี FF เฉพาะ	ใช้ SET/RST แทน

เทคนิคจำง่าย ใน CX-Programmer ทุก device มี "." ระหว่าง word.bit — 0.00 = word 0, bit 0. ส่วน Mitsubishi ไม่มี "." (ทำเพราะใช้ Octal ในตำแหน่ง bit) — ทำให้ Omron Address ดูยาวกว่า

การจ่ายไฟและ Sink/Source

CP1L-EM30DT-D รับไฟ DC 24V ที่ขั้ว L1+ / L2- (ต่างจาก CP1L-EM30DT-A ซึ่งรับ AC 100-240V) — และ Output แบบ Transistor Sink:

PLC Output Unit types — ประเภท Output Unit ของ PLC — CP1L-EM30DT-D ใช้ **Transistor Sink** (กลาง) — ปลายอีกข้างของ Load ต่อ +24V

เซ็นเซอร์และ Sink/Source ของ Omron ทำงานเหมือนกันกับ Mitsubishi — ดูบท M03 — เซ็นเซอร์ & I/O สำหรับรายละเอียดทั่วไป (NPN vs PNP, BN/BK/BU, แค่เปลี่ยน address ของ PLC)

CX-Programmer + CX-One Suite

CX-Programmer ไม่ได้มาคนเดียว — มาเป็นชุด CX-One ที่รวมหลายเครื่องมือสำหรับงาน Automation:

CX-One Start Menu showing all included tools — โครงสร้างเมนู CX-One — รวม CX-Designer, CX-Drive, CX-FLnet, CX-Integrator, CX-Motion, CX-Position, CX-Process Tool, **CX-Programmer**, CX-Protocol, CX-Simulator, CX-Thermo และ Face Plate Auto-Builder

CX-Programmer Change PLC device type dialog — หน้าต่าง **Change PLC Device Type** ของ CX-Programmer — รองรับทั้งรุ่นใหม่ (CP1L-E) และรุ่นเก่า (CPM1, CPM2*, CPM2*-S*, CQM1) ในตัวเดียว — โปรเจคเก่ายังเปิด/แก้ได้

เริ่มเรียนต่อ

เมื่อเข้าใจ Hardware แล้ว ขั้นถัดไป:

ติดตั้ง CX-Programmer ดาวน์โหลด CX-One Trial จากเว็บไซต์ Omron — CX-Programmer เป็นซอฟต์แวร์หลักที่ใช้กับ CP1/CP2 ทั้งตระกูล
CX-Programmer ปัจจุบัน (v9.x) ใช้กับ CP1L, CP1E, CP1H, CP2E ได้ทั้งหมด
เรียน Ladder ใน CX-Programmer ไปบท O02 — CX-Programmer Ladder
ลอง FBD ไปบท O03 — Function Block Diagram (ใบงาน FBD + Temperature ของภาควิชา)
สื่อสารกับอุปกรณ์ภาคสนาม บท O04 (Inverter), O05 (E5CC)
ทำ SCADA บท O06 — CX-Supervisor สำหรับ Visualization ระดับเหนือกว่า HMI

มี CPM2A ใน Lab เรา? ตำราอ. อุทัย และตำราภาษาไทย Omron ส่วนใหญ่ใช้ CPM2A เป็นตัวอ้างอิง — เรียน Ladder/Timer/Counter ของ CPM2A ก็เข้าใจ CP1L ได้ เพราะ Concept และ Syntax CX-Programmer เหมือนกัน — แค่ Device address ของ CP1L ใช้ Word.Bit แทน I/O ตรง ๆ

เอกสารอ้างอิงสำหรับบทนี้

CP1L-EL/EM CPU Unit Operation Manual PDF · EN · Omron (W516)
SYSMAC CP1L/CP1E Introduction Manual PDF · EN · Omron (W461)
หนังสือ PLC Omron CPM2A — บทที่ 1 PDF · ภาษาไทย
ตำรา PLC อ. อุทัย — บทที่ 1 PDF · ภาษาไทย