☁️ Google Colab — Quickstart

Google Colab = Jupyter Notebook ที่ Google โฮสต์ไว้ให้ฟรี · เปิดในเบราว์เซอร์ · "ไม่ต้องลงอะไรเลย" · มี Python + pandas + numpy + matplotlib พร้อมใช้ · เหมาะกับ Chromebook / iPad / เครื่องที่ลง Python ไม่ได้

🤔 เมื่อไหร่ใช้ Colab เมื่อไหร่ใช้ VS Code

🚀 ขั้นที่ 1 — เปิด Colab ครั้งแรก

1. เปิด colab.research.google.com — login ด้วย Google account (ของมหาลัย @ubu.ac.th หรือ Gmail ส่วนตัว)
2. กด "New notebook" — มุมขวาล่างของ popup ที่เด้งขึ้นครั้งแรก · หรือเมนู File → New notebook
3. เปลี่ยนชื่อ notebook — คลิกที่ Untitled0.ipynb บนซ้าย → ตั้งชื่อใหม่เช่น w08-tables.ipynb
4. ลองรัน cell แรก — ใน cell ว่าง พิมพ์:

   print("สวัสดี Colab!")
   2 + 3

   กด Shift + Enter · cell จะรันและสร้าง cell ใหม่ข้างล่าง

📓 ขั้นที่ 2 — รู้จัก Cell

Notebook ประกอบด้วย cells — กล่องเล็ก ๆ ที่รันแยกกันได้ · มี 2 ประเภท:

Shortcut ที่ใช้ทุกวัน

📦 ขั้นที่ 3 — Package ที่มีให้แล้ว vs ที่ต้องลงเอง

มีให้แล้ว (ใช้ได้ทันที)

numpy · pandas · matplotlib · seaborn · scipy · sklearn · requests · beautifulsoup4 · tensorflow · torch — ส่วนใหญ่ของคอร์สนี้พร้อมใช้

ต้องลงเอง (พิมพ์ใน cell)

!pip install streamlit
!pip install line-bot-sdk

เครื่องหมาย ! ข้างหน้า = "รันคำสั่ง shell ไม่ใช่ Python" · ต้องลงใหม่ทุกครั้งที่เปิด notebook (VM ถูก reset)

📂 ขั้นที่ 4 — อัปโหลด CSV / ไฟล์ข้อมูล

วิธีที่ 1 — ลากวาง (ครั้งเดียวจบ)

1. คลิก icon 📁 Files ใน sidebar ซ้าย
2. ลากไฟล์จากเครื่องเข้า panel · หรือกดปุ่ม Upload
3. ในโค้ด อ่านได้ทันที: pd.read_csv("scores.csv")
4. ⚠️ ไฟล์จะหายเมื่อ disconnect · ต้องอัปโหลดใหม่ทุก session

วิธีที่ 2 — Mount Google Drive (ใช้บ่อย)

from google.colab import drive
drive.mount('/content/drive')

# หลัง mount — อ่านไฟล์จาก Drive ได้ตรง ๆ
import pandas as pd
df = pd.read_csv('/content/drive/MyDrive/cp-w08/scores.csv')

ครั้งแรกจะ popup ขออนุญาตเข้า Drive · กด Allow · "ตำแหน่งของไฟล์" เหมือนใน Google Drive แต่ขึ้นต้น /content/drive/MyDrive/

วิธีที่ 3 — ดาวน์โหลดจาก URL

!wget https://example.com/data.csv -O scores.csv

# หรือใน pandas โดยตรง
df = pd.read_csv("https://example.com/data.csv")

📊 ขั้นที่ 5 — Plot ใน Colab

Colab เก่งเรื่องนี้สุด · plot จะ "แสดงใต้ cell ทันที":

import matplotlib.pyplot as plt
import numpy as np

x = np.linspace(0, 10, 100)
y = np.sin(x)

plt.plot(x, y)
plt.title("sin(x)")
plt.xlabel("x")
plt.ylabel("y")
plt.grid(True)
plt.show()

กด Shift+Enter → กราฟ sin(x) แสดงใต้ cell · ไม่ต้องเปิด window แยก

💾 ขั้นที่ 6 — เซฟ + แชร์

เซฟ

• อัตโนมัติ: Colab save ทุก ~30 วินาที (Drive)
• เซฟทันที: Ctrl + S
• ไฟล์อยู่ใน Google Drive → Colab Notebooks/

แชร์

• กด Share มุมขวาบน → เปลี่ยนเป็น "Anyone with the link"
• copy link · ส่งให้เพื่อน → เพื่อนกด "Open in Colab" → รันได้ทันที
• เพื่อนที่ไม่ได้รับสิทธิ์แก้ → กด "File → Save a copy in Drive" เพื่อมีของตัวเอง

Download เป็นไฟล์

• File → Download → .ipynb (notebook) หรือ .py (Python script ปกติ)
• เปิดใน VS Code ได้ทันที (VS Code มี Jupyter extension)

🌉 สะพาน Colab → VS Code

Colab เหมาะกับ "ทดลอง" · พอจะทำเป็น project จริง — ย้ายลง VS Code · 3 วิธี:

⚠️ ข้อจำกัด Colab — รู้ไว้กันเซอร์ไพรส์

1. Session หมดอายุ

• Idle timeout: ไม่ใช้งาน ~90 นาที → disconnect
• Total runtime: ~12 ชั่วโมงสำหรับ free tier
• กระทบยังไง: ตัวแปร / package ที่ลงเอง / ไฟล์ที่อัปโหลด — หายหมด
• แก้: Mount Drive ไว้ → ข้อมูลปลอดภัย · cell ลง package ให้รันตอนเริ่ม session

2. GPU มีจำกัด

• Free tier มี GPU เป็น "best effort" — บางช่วงไม่ได้
• คอร์สนี้ไม่ต้องใช้ GPU เลย · ไม่ต้องห่วง

3. ลำบากกับโปรเจกต์ที่มีหลายไฟล์

• Colab ออกแบบสำหรับ "1 notebook 1 ไฟล์"
• ทำ helpers.py + import ใน notebook ได้ แต่จัดการลำบาก
• W04–W07 (CLI tools) · W11+ (OOP project) → ใช้ VS Code ดีกว่า

4. Git ใช้ลำบาก

• มี integration กับ GitHub (File → Save a copy in GitHub) แต่ workflow แปลก
• W14 (deploy + git) → ใช้ VS Code

🤖 ใช้ AI ใน Colab

Colab มี AI ในตัวเรียก Gemini (ฟรี · ใช้ Google account เดิม):

• 👁️ กด icon ⭐ "Gemini" มุมขวาบน → chat ด้านขวา
• เลือก code cell → กด "Explain code" → Gemini อธิบาย
• กด "Fix error" ใต้ traceback → ลองแก้ให้

Gemini ใน Colab เก่งพอใช้ · ถ้าอยากใช้ Claude/ChatGPT คู่ — เปิดแท็บแยก · copy code ↔ paste

🎯 Checklist ก่อนไปต่อ

• ☐ เปิด colab.research.google.com + login ได้
• ☐ สร้าง notebook ใหม่ + รัน print("hi") ได้
• ☐ เพิ่ม / ลบ cell ได้
• ☐ อัปโหลดไฟล์ CSV → อ่านด้วย pandas ได้
• ☐ Mount Google Drive ได้ (ทดสอบครั้งเดียว · จะใช้ใน W08–W10)